Koc termiczny – jak działa i w jakich sytuacjach stosuje go pogotowie?

Koc termiczny – jak działa i w jakich sytuacjach stosuje go pogotowie?

Spis treści

  1. Sucha warstwa pod plecami i szczelne okrycie pomagają zapobiegać wychłodzeniu
  2. Kiedy pogotowie stosuje folię NRC przy urazach i wstrząsie
  3. Jak ograniczyć utratę ciepła przed przyjazdem ratowników
  4. Którą stroną okryć pacjenta, by chronić go przed zimnem lub upałem
  5. Sucha warstwa pod pacjentem ogranicza utratę ciepła
  6. Jak prawidłowo owinąć poszkodowanego i odizolować go od podłoża

Koc termiczny, nazywany także folią NRC, jest prostym, ale ważnym elementem wyposażenia ratowników medycznych. Pomaga ograniczyć utratę ciepła i chronić organizm przed wychłodzeniem, dlatego pogotowie wykorzystuje go w różnych sytuacjach — nie tylko podczas mrozu. Jak działa i kiedy może być pomocny? W tym artykule wyjaśniam, jak prawidłowo używać koca termicznego i dlaczego warto wiedzieć o nim więcej.

W skrócie:
  • Koc NRC ogranicza utratę ciepła, ale sam nie ogrzewa.
  • Pogotowie stosuje go przy urazach, krwotokach, wstrząsie i ryzyku wychłodzenia.
  • W chłodzie owiń poszkodowanego srebrną stroną do ciała; twarz pozostaw odsłoniętą.
  • Odizoluj poszkodowanego od zimnego podłoża i osłoń przed wiatrem.
  • W upale skieruj srebrną stronę ku słońcu, nie owijaj szczelnie.
  • Przy ciężkim urazie lub zaburzeniach świadomości wezwij pogotowie.

Koc termiczny, nazywany też folią NRC lub „folią życia”, to lekka płachta z tworzywa pokrytego metalizowaną warstwą. Opracowano ją w latach 60. XX wieku na potrzeby zastosowań kosmicznych; odbija nawet około 80% promieniowania podczerwonego. Ratownicy wykorzystują ją po wypadkach, przy urazach, wstrząsie i wychłodzeniu oraz podczas oczekiwania na transport medyczny. Folia nie wytwarza ciepła, lecz pomaga zachować to, które organizm już produkuje.

Folia NRC

Gdy poszkodowanemu grozi wychłodzenie, zwykle układa się folię srebrną stroną do ciała, a złotą na zewnątrz. Metalizowana powierzchnia odbija część ciepła wypromieniowanego przez skórę, natomiast szczelne owinięcie osłania przed wiatrem i ogranicza utratę ciepła przez parowanie. Po urazie lub utracie krwi organizm może gorzej regulować temperaturę, a jej spadek o 1–2°C może zaburzać krzepnięcie. Jeśli nie pamiętasz, którą stronę wybrać, szybkie działanie jest ważniejsze niż ułożenie folii właściwą stroną.

Sucha warstwa pod plecami i szczelne okrycie pomagają zapobiegać wychłodzeniu

Folia najlepiej chroni, gdy szczelnie osłania ciało od stóp do szyi, ale nie zakrywa twarzy ani nie utrudnia oddychania. Samo narzucenie jej na ramiona nie wystarczy. Nie wystarczy też położyć jej pod plecami, bo zimna ziemia, asfalt czy śnieg nadal odbierają ciepło przez bezpośredni kontakt. Dlatego najpierw podłóż pod poszkodowanego suchą warstwę, na przykład kurtkę, koc, plecak lub karimatę, a potem owiń go folią. Mokre ubranie przyspiesza wychłodzenie, więc — jeśli pozwalają na to warunki i stan poszkodowanego — zastąp je suchą warstwą.

Folię NRC warto mieć w samochodzie, plecaku i apteczce sportowej: po złożeniu zajmuje mało miejsca i waży zwykle kilkadziesiąt gramów. W upał skieruj srebrną stronę na zewnątrz, by odbijała część promieni słonecznych. Nie zawijaj jednak szczelnie osoby przegrzanej — osłoń ją przed słońcem, zapewniając dostęp powietrza. Przygotowując apteczkę, sprawdzam, czy mam w niej koc termiczny; może pomóc ograniczyć utratę ciepła do przyjazdu ratowników.

Sytuacja Strona srebrna Ułożenie i działanie
Uraz, wstrząs, ryzyko wychłodzenia Do ciała Owinąć szczelnie; ogranicza utratę ciepła
Słońce, ryzyko przegrzania Na zewnątrz Osłonić od słońca; nie zawijać szczelnie
Zimne lub mokre podłoże Bez znaczenia Podłożyć izolację: karimatę, kurtkę lub koc
Okrywanie poszkodowanego Według celu Od stóp do szyi; twarz i drogi oddechowe odsłonięte
Każde użycie — Folia ogranicza utratę ciepła; sama nie ogrzewa

Kiedy pogotowie stosuje folię NRC przy urazach i wstrząsie

Koc termiczny

Ratownicy okrywają folią NRC osoby z urazami, krwotokiem lub podejrzeniem wstrząsu, ponieważ poszkodowany może szybko tracić ciepło nawet w ciepły dzień. Ból, stres, bezruch i zaburzenia krążenia osłabiają termoregulację, a wychłodzenie może pogorszyć krzepnięcie krwi. Dlatego folia przydaje się po wypadkach drogowych, upadkach i złamaniach — zarówno na miejscu zdarzenia, jak i podczas transportu do szpitala.

Pierwsza pomoc

Lekka, metalizowana folia NRC ogranicza utratę ciepła, ale nie ogrzewa ciała, między innymi przez odbijanie promieniowania podczerwonego i osłonę przed wiatrem. Przy ryzyku wychłodzenia ułóż ją srebrną stroną do ciała, a złotą na zewnątrz, po czym szczelnie otul poszkodowanego od stóp do szyi, pozostawiając twarz odsłoniętą. Zadbaj też o izolację od podłoża: cienka folia słabo chroni przed zimnem asfaltu, ziemi czy śniegu. Najpierw jednak zabezpiecz miejsce zdarzenia i opanuj bezpośrednie zagrożenia, takie jak silne krwawienie.

Jak ograniczyć utratę ciepła przed przyjazdem ratowników

Podczas wstrząsu organizm może ograniczyć przepływ krwi przez skórę i kończyny, przez co ciało staje się chłodne, blade i spocone. Dlatego ratownicy używają folii także latem, gdy poszkodowany leży bez ruchu na ziemi lub czeka na transport. Jeśli ubranie jest mokre, suche warstwy i osłona przed wiatrem skuteczniej chronią przed utratą ciepła niż sama folia. Nie rozbieraj jednak rannego na mrozie ani nie poruszaj nim w sposób, który może pogłębić uraz. Folia nie leczy wstrząsu i nie zastępuje ogrzewania prowadzonego przez personel medyczny, ale pomaga ograniczyć dalsze wychłodzenie.

Przed użyciem folii NRC warto pamiętać o kilku zasadach jej stosowania:

  • Przy ryzyku wychłodzenia ułóż srebrną stronę do ciała, a złotą na zewnątrz.
  • Osłoń poszkodowanego od stóp do szyi, pozostawiając twarz odsłoniętą.
  • Odizoluj poszkodowanego od zimnego podłoża i chroń go przed wiatrem.
  • Podczas upału skieruj srebrną stronę na zewnątrz i nie owijaj szczelnie osoby przegrzanej.
  • Wezwij pogotowie przy ciężkim urazie, omdleniu, zaburzeniach świadomości lub podejrzeniu wstrząsu.

Podczas upału skieruj srebrną stronę folii na zewnątrz, by odbijała część promieni słonecznych. Nie owijaj szczelnie osoby przegrzanej, ponieważ utrudni to oddawanie ciepła; zamiast tego osłoń poszkodowanego folią i przenieś go w cień. Nie zakrywaj nosa ani ust, a folii zabrudzonej krwią lub innymi płynami ustrojowymi nie używaj ponownie. Przy ciężkim urazie, omdleniu, zaburzeniach świadomości lub podejrzeniu wstrząsu wezwij pogotowie i stale obserwuj poszkodowanego.

Ciekawostka: folia NRC jest tak lekka i kompaktowa, że ratownicy mogą nosić ją w kieszeni lub apteczce, choć po rozłożeniu osłania całe ciało.

Którą stroną okryć pacjenta, by chronić go przed zimnem lub upałem

Koc termiczny, czyli folia NRC, to lekka, metalizowana płachta, która osłania przed wiatrem i wilgocią oraz ogranicza utratę ciepła. Gdy poszkodowanemu grozi wychłodzenie, na przykład po wypadku lub długim oczekiwaniu na pomoc, ułóż folię srebrną stroną do ciała, a złotą na zewnątrz. Srebrna powłoka odbija część ciepła emitowanego przez organizm, ale sama nie ogrzewa.

Podczas upału skieruj srebrną stronę ku słońcu, by odbijała część promieniowania. Nie zawijaj szczelnie przegrzanej osoby, bo folia może utrudnić oddawanie ciepła przez parowanie potu. Zamiast tego osłoń nią poszkodowanego i przenieś go w cień. A tutaj coś dla zainteresowanych tą tematyką: Sprawdź, kiedy ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej. Przy splątaniu, omdleniu, drgawkach lub utracie przytomności wezwij pomoc; osobie z zaburzeniami świadomości nie podawaj płynów.

Sucha warstwa pod pacjentem ogranicza utratę ciepła

W chłodzie okryj ciało od stóp do szyi, pozostawiając twarz odsłoniętą. Jeśli pacjent leży na zimnej ziemi, asfalcie lub śniegu, podłóż pod niego suchą warstwę — kurtkę, koc, karimatę albo plecak — ponieważ cienka folia słabo izoluje od podłoża. Mokre ubranie zastąp suchym, jeśli możesz zrobić to bezpiecznie i masz odzież na zmianę. Nie rozbieraj jednak poszkodowanego na mrozie ani w silnym wietrze.

Folia NRC może pomóc ograniczyć wychłodzenie, ale nie zastępuje innych działań ratunkowych. Zadbaj też o ochronę przed zimnym podłożem i wezwij pomoc, gdy stan poszkodowanego budzi niepokój.

W stresie najważniejsze jest szybkie osłonięcie pacjenta, a nie idealne ułożenie folii. Pomyłka stron nie sprawi, że koc zacznie chłodzić; skuteczność zależy przede wszystkim od szczelnego okrycia i ograniczenia przewiewu. Koc NRC warto trzymać w apteczce samochodowej lub turystycznej, bo po złożeniu zajmuje mało miejsca. Po użyciu wyrzuć go, zwłaszcza jeśli jest zabrudzony lub uszkodzony.

Ciekawostka: koc NRC sam nie wytwarza ciepła — pomaga je zatrzymać, ograniczając jego utratę przez promieniowanie i osłaniając przed wiatrem oraz wilgocią.

Jak prawidłowo owinąć poszkodowanego i odizolować go od podłoża

Osłoń poszkodowanego folią NRC, ograniczając utratę ciepła i izolując go od zimnego podłoża.

  1. Najpierw usuń pilne zagrożenia. Zabezpiecz miejsce, oceń stan poszkodowanego, zatamuj silne krwawienie i wezwij pomoc. Nie opóźniaj tych działań, by rozłożyć folię.
  2. Odizoluj poszkodowanego od podłoża. Podsuń pod niego suchą karimatę, kurtkę, koc, plecak lub gruby karton. Folia NRC słabo chroni przed chłodem ziemi, asfaltu czy śniegu, dlatego sama nie wystarczy. Nie poruszaj poszkodowanego, jeśli mogłoby to pogłębić uraz.
  3. Dodaj suche warstwy, jeśli masz je pod ręką. Przy wychłodzeniu przykryj poszkodowanego suchą odzieżą lub kocem, a folię połóż na wierzchu. Mokre ubranie zdejmij lub zastąp suchym, o ile nie zwiększy to utraty ciepła na mrozie albo wietrze.
  4. Owiń ciało, nie ograniczając oddychania. Przy chłodzie, urazie lub podejrzeniu wstrząsu skieruj srebrną stronę folii do ciała, a złotą na zewnątrz. Osłoń także stopy i podwiń brzegi, by ograniczyć dostęp wiatru. Nie uciskaj szyi ani klatki piersiowej; pozostaw twarz i drogi oddechowe odsłonięte.
  5. W upale rozepnij folię nad poszkodowanym. Skieruj srebrną stronę ku słońcu, ale pozostaw przestrzeń i zapewnij przepływ powietrza. Przenieś poszkodowanego w cień, jeśli to możliwe. Folia nie zastępuje chłodzenia ani pomocy medycznej.
  6. Obserwuj poszkodowanego do przyjazdu pomocy. Kontroluj oddech i kontakt, nie zakrywaj twarzy, a przy pogorszeniu reaguj. Ponieważ folia ogranicza utratę ciepła, ale go nie wytwarza, sama nie wystarczy przy ciężkiej hipotermii.
Tagi:
  • Koc termiczny
  • Folia NRC
  • Pierwsza pomoc
  • Ochrona przed wychłodzeniem
  • Postępowanie przy urazach
Ładowanie ocen...

Komentarze

Ładowanie komentarzy...

W podobnym tonie

Czy pogotowie gazowe jest płatne? Kiedy zapłacisz za interwencję

Czy pogotowie gazowe jest płatne? Kiedy zapłacisz za interwencję

Awaria instalacji gazowej może budzić niepokój, a wezwanie pogotowia gazowego rodzi pytanie o koszty interwencji. W tym artyk...

Jak dzwonić na pogotowie w nagłym wypadku? Numery i najważniejsze zasady

Jak dzwonić na pogotowie w nagłym wypadku? Numery i najważniejsze zasady

W nagłym wypadku liczy się szybka i spokojna reakcja, dlatego warto wiedzieć, jak wezwać pomoc. W artykule wyjaśniam, pod jak...

USG na pogotowiu — kiedy można wykonać badanie?

USG na pogotowiu — kiedy można wykonać badanie?

USG na pogotowiu może pomóc szybko ocenić stan pacjenta i podjąć decyzję o dalszym postępowaniu. Sprawdź, w jakich sytuacjach...